Dựa vào thuốc giảm đau để vượt qua mỗi kỳ kinh là chuyện bình thường với nhiều phụ nữ. Nhưng nếu cơn đau tệ dần mỗi lần, và thuốc giảm đau hiệu quả kém dần mỗi lần, thì đáng để suy nghĩ xa hơn một bước: liệu đây có thật sự là đau bụng kinh thông thường ?
Một tình trạng đặc biệt giỏi ngụy trang thành cơn đau bụng kinh mà bạn chỉ nên cố chịu đựng: lạc nội mạc tử cung.
Bản chất của nó và nguồn gốc cơn đau
Mô nội mạc tử cung vốn phát triển bên trong buồng tử cung, dày lên, bong ra và đào thải theo mỗi chu kỳ. Trong lạc nội mạc tử cung, mô đó thoát ra các vị trí ngoài buồng — buồng trứng, phúc mạc chậu, bề mặt tử cung và nơi khác — tạo thành các ổ lạc nội mạc. Mô đã thoát không mất « trí nhớ »: nó vẫn đáp ứng với hormone và chảy máu theo chu kỳ. Nhưng máu đó không thể thoát ra ngoài. Bị giữ lại trong chậu, nó liên tục kích thích mô xung quanh, gây viêm, dính, thậm chí nang. Mỗi kỳ kinh trở thành một kích thích tại chỗ.
Tại sao nó ngày càng tệ mỗi lần
Có hai loại đau bụng kinh. Thống kinh nguyên phát xuất hiện trong 1–2 năm sau kỳ kinh đầu, do giải phóng prostaglandin, và cường độ thường ổn định nhiều năm. Thống kinh thứ phát do lạc nội mạc tử cung thường xuất hiện vài năm sau dậy thì và dần xấu đi khi bệnh tiến triển — tổn thương lớn dần, dính nặng hơn, và cơn đau rõ rệt hơn mỗi lần. Đây là khác biệt then chốt với đau bụng kinh thông thường: chính xu hướng ngày càng tệ là dấu hiệu cảnh báo. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, từ khi triệu chứng xuất hiện đến chẩn đoán xác định, bệnh nhân chờ trung bình 4–12 năm, và phần lớn là do cơn đau bụng kinh tăng dần bị coi là bình thường và cứ chịu đựng đi chịu đựng lại.
Các tín hiệu khác đáng lưu ý
Bên cạnh cơn đau bụng kinh ngày càng tệ, hãy gặp bác sĩ phụ khoa sớm nếu bất kỳ điều nào sau đây đúng:
- Bạn có đau tức vùng bụng dưới hoặc xương cụt ngoài kỳ kinh, nặng hơn trong thời kỳ hành kinh.
- Lượng kinh của bạn rõ rệt nhiều hơn, hoặc kỳ kinh kéo dài hơn hoặc dường như không bao giờ chấm dứt.
- Quan hệ tình dục đau, rõ nhất ngay trước kỳ kinh.
- Đi cầu trong kỳ kinh bị đau, kèm tiêu chảy hoặc táo bón nặng hơn.
- Bạn chưa thụ thai sau một năm quan hệ không bảo vệ.
Một điểm nữa: không phải bệnh nhân nào cũng đau bụng kinh. Không ít người hầu như không có triệu chứng sớm. Vì vậy, khám phụ khoa định kỳ và siêu âm vùng chậu cũng là cách quan trọng để phát hiện vấn đề sớm.
Lợi ích của việc chăm sóc sớm
Lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản trên toàn thế giới. Đây là bệnh mạn tính chưa có cách chữa khỏi, nhưng với điều trị thích hợp, cơn đau có thể kiểm soát được và khả năng sinh sản được bảo vệ. Chẩn đoán và can thiệp càng sớm, cái giá phải trả càng nhỏ. Đau không phải để chịu đựng, nhất là khi nó tệ dần mỗi lần. Hãy coi trọng tín hiệu từ cơ thể và đi khám kịp thời, vì đó là cách bảo vệ thiết thực nhất cho chính bạn.
Bài viết này cung cấp thông tin sức khỏe chung và không thay thế lời khuyên y tế cá nhân. Mỗi bệnh nhân đều khác nhau, vì vậy hãy thảo luận bất kỳ cơn đau vùng chậu hoặc lo ngại về kỳ kinh với bác sĩ phụ khoa của bạn.
Đội ngũ phụ khoa của chúng tôi sẵn sàng trao đổi
Đội ngũ bệnh nhân quốc tế của chúng tôi có thể giúp bạn sắp xếp một cuộc tham vấn phụ khoa tại Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em Bắc Kinh New Century, và giải thích đánh giá và chăm sóc lạc nội mạc tử cung bao gồm những gì.